Trong vòng một thập kỷ trở lại đây, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đã thay đổi hoàn toàn cách giáo dục truyền thống trên toàn thế giới, giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy, mang lại những trải nghiệm sáng tạo cho người dạy và người học.
Ngày nay, giáo dục là một quá trình công nghệ, sản phẩm công nghệ đóng gói, chuyển giao và như là một quá trình ứng dụng, thẩm thấu các thành tựu của các lĩnh vực công nghệ khác. Chuyển đổi số giúp chuyển đổi hạ tầng giáo dục số trong bối cảnh ứng dụng kết nối vạn vật trên nền tảng internet, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ Bloockchain đã mang lại nhiều cơ hội và khả năng to lớn giúp cho việc tái tạo, sản sinh tri thức, chia sẻ thông tin, “san bằng” các rào cản, trong việc tiếp cận kiến thức. Quyển sách “Chuyển đổi số trong giáo dục” được biên soạn bởi tác giả Hoàng Sỹ Tương, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Thị Loan, do nhà xuất bản Thông tin và truyền thông phát hành giúp bạn đọc hiểu sâu hơn, thấu đáo hơn về những điểm mạnh, điểm yếu và tiềm năng ứng dụng công nghệ mới trong lĩnh vực giáo dục hiện nay.
Nội dung quyển sách gồm có 4 chương:
* Chương 1: Tổng quan chuyển đổi số trong giáo dục
Chương một của quyển sách mang đến một cái nhìn tổng quan và sâu sắc về bản chất của chuyển đổi số trong giáo dục hiện đại. Không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ vào dạy học, chương này nhấn mạnh rằng chuyển đổi số là một quá trình thay đổi toàn diện từ cách tổ chức lớp học, phương pháp giảng dạy, đến mô hình quản lý nhà trường. Trong đó, người học trở thành trung tâm, còn người dạy đóng vai trò là người hướng dẫn, kết nối và truyền cảm hứng. Chương mở đầu này giúp người đọc hiểu rõ vì sao giáo dục buộc phải thay đổi trong kỷ nguyên số, những lợi ích thiết thực mà công nghệ mang lại, cũng như các thách t hức không nhỏ mà ngành giáo dục đang đối mặt. Với lối viết gần gũi, dễ hiểu và nhiều ví dụ thực tế, chương một đóng vai trò như là một lời kêu gọi hành động: nếu không thay đổi, giáo dục sẽ bị tuột lại phía sau. Đây là chương nền tảng, khơi mở tư duy và tạo động lực để người đọc tiếp tục khám phá sâu hơn những chuyển biến mạnh mẽ trong các chương tiếp theo.
* Chương 2: Thư viện số trong chuyển đổi số giáo dục
Chương này mở ra một bức tranh toàn cảnh về thư viện số – một thành tố quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của giáo dục. Tác giả dẫn dắt người đọc từ khái niệm, lịch sử hình thành và phát triển thư viện số gắn liền với sự bùng nổ của Internet và công nghệ thông tin trong nhiều thập kỷ qua, đến mục tiêu và các định luật phát triển đặc thù của loại hình thư viện này.
Nội dung đi sâu vào nhiệm vụ, đặc điểm và kiến trúc của thư viện số, phân tích các phương thức hoạt động và các loại thư viện số hiện nay. Bên cạnh việc làm rõ thành phần của đối tượng số và đặc tính riêng của từng thành phần, tác giả cũng trình bày những ưu điểm nổi bật của thư viện số trong việc mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, song song với những thách thức mà các đơn vị triển khai phải đối mặt.
Chương hai còn cung cấp khung đánh giá thư viện số, giúp các nhà quản lý, cán bộ thư viện và nhà nghiên cứu có công cụ để xác định mức độ hoàn thiện và hiệu quả của hệ thống. Qua đó, người đọc không chỉ nắm được nền tảng lý luận mà còn có định hướng thực tiễn để phát triển và vận hành thư viện số phù hợp với yêu cầu của kỷ nguyên giáo dục số.
* Chương 3: Giáo dục 4.0 và vai trò của công nghệ trong chuyển đổi số giáo dục
Chương này mở rộng tầm nhìn của người đọc về một nền giáo dục đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông. Từ việc áp dụng sâu rộng trong các cơ sở giáo dục để cải tiến, tối ưu hóa và cá nhân hóa chương trình đào tạo, chúng ta đang tiến tới mô hình trường học siêu kết nối – nơi mọi thành phần trong hệ sinh thái giáo dục đều được liên kết và hỗ trợ bởi công nghệ.
Tác giả nhấn mạnh rằng giáo dục trong kỷ nguyên 4.0 không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà còn hướng người học tới những giá trị cốt lõi như trí tưởng tượng, nhận thức, tri thức, kỹ năng, cùng sự trưởng thành về trí tuệ và đạo đức. Nội dung chương bao quát từ sự phát triển của hệ thống giáo dục đáp ứng nhu cầu xã hội đến định hướng học tập mới, kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp sư phạm và công nghệ.
Người đọc sẽ được giới thiệu các yếu tố quan trọng như:
– Kiến thức chuyên môn, sư phạm và công nghệ trong môi trường số
– Học tập số và năng lực số trong giáo dục
– Khung năng lực số cho người dạy
– Lợi ích và rủi ro của công nghệ trong chuyển đổi số giáo dục
Với cách tiếp cận vừa lý luận vừa thực tiễn, chương này cung cấp nền tảng để các nhà giáo dục, quản lý và người học định hình chiến lược học tập, giảng dạy và quản lý phù hợp trong thời đại giáo dục số hóa.
* Chương 4: Ứng dụng công nghệ 4.0 trong chuyển đổi số giáo dục
Chương này trình bày các công nghệ then chốt của Cách mạng công nghiệp 4.0 trong chuyển đổi số giáo dục, gồm Blockchain, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây, cùng nguyên lý hoạt động và ứng dụng thực tiễn của chúng.
Chuyển đổi số trong giáo dục sẽ đem lại nhiều lợi ích cho người học, người dạy, các cơ sở đào tạo và cho toàn xã hội. Quyển sách “Chuyển đổi số trong giáo dục” không chỉ là tài liệu chuyên sâu về các khái niệm, công nghệ và phương pháp triển khai giáo dục số, mà còn mang ý nghĩa thời sự khi đặt trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đây là thời điểm mà tri thức, công nghệ và con người trở thành ba trụ cột cho sự phát triển bền vững của dân tộc. Từ việc xây dựng hệ thống thư viện số, áp dụng mô hình Giáo dục 4.0, đến việc khai thác các công nghệ mũi nhọn như Blockchain, Big Data, AI hay điện toán đám mây, cuốn sách cho thấy giáo dục chính là nền móng để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu cạnh tranh trong kỷ nguyên hội nhập và sáng tạo. Những nội dung mà tác giả trình bày không chỉ giúp các nhà giáo dục và nhà quản lý định hướng chiến lược phát triển, mà còn góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa dân tộc vươn lên mạnh mẽ, hội nhập sâu rộng vào dòng chảy tri thức toàn cầu.
